Aydınlatma ihtiyaçlarında teklif edilen ürünlerin sadece birim fiyatları karşılaştırıldığı, ürün sayısı bilimsel yöntemlerle belirlenmediği takdirde optimum harcama büyüklüğünü tesbit etmek her zaman mümkün olmayabilir. Ülkemiz aydınlatma sektöründe satılmakta olan ve aynı amaca hizmet ettiği iddia edilen binlerce çeşit aynı olduğu iddia edilen ürün(!) bulunmaktadır. Oysa herhangi bir firmanın ürettiği veya temin edip sattığı ürünün verimi ile bir diğerinin verimi tamamen birbirinden farklı olabilir.
Kullanılan ekipmanların kalitesi, reflektör verimliliği ve tasarım yetenekleri gibi faktörlerin de etkisi ile çok ucuz bir üründen 100 adet kullanılarak aydınlatılmak istenilen bir mekan belki de biraz daha pahalı bir üründen 20 adet kullanılarak da aydınlatılabilir. Bu durumda toplam yatırım maliyeti çok daha ucuz gerçekleşeceği gibi aslında çok daha kaliteli ve doğru bir aydınlatma da sağlanacaktır.
Bir örnek vermek gerekirse; ülkemizde uzakdoğudan ithal edilmiş, lambanın ışığını verimli bir şekilde gereken noktaya yönlendiremeyen reflektörlerle üretilen ve aslında çok verimsiz birçok aydınlatma aygıtı satılmaktadır. Bu ürünün küçük reflektör yapısı; lambadan çıkan ışığı aslında reflektörün içinde hapsetmekte, ışık yalnızca lambanın görünen kısmından aşağı yönlendirilebilmektedir. Maliyeti düşürmek için gittikçe küçültülen yapıdaki aygıt, içinde oluşan ısı nedeniyle lamba ömrünü de kısaltarak, lamba değiştirme sıklığını arttırmaktadır. En sıklıkla yapılan hata; yetkisiz ve bilgisiz uygulayıcılar tarafından bu küçük ve verimsiz ürün belki de birer metreden küçük aralıklarla monte edilerek mekanın aydınlatılmaya çalışılmasıdır.
Örneğin 50 metrekare bir mekanda zaman zaman yüze yakın aygıt monte edildiği gözlemlemlenmektedir. Bu çalışmanın hiçbir bilimsel temeli bulunmamakta ve sonuçları da maalesef çok kötü olmaktadır. Kişi ucuz bir ürün aldığını sanırken aslında belki de çok fazla para harcamakta ve ortaya çıkan sonuç da maalesef çok kötü bir aydınlatma olmaktadır.
Bunlara ek olarak, çekilecek kablo miktarı, sözkonusu ürünlerin montajı için harcanacak zaman ve işçilik, bu kadar fazla sayıdaki ürünün bakım ve işletme maliyetleri de gözönüne alınmalıdır.
Bununla birlikte doğru aydınlatma ile birlikte elde edilecek bazı avantajlar da aşağıda belirtilmiştir:
● Daha iyi kamaşma kontrolü; mekanda bulunan insanların gözlerinin daha az kamaşması.
● Daha az aydınlatma aygıtı kullanımı nedeniyle mekanda ve tavanda daha estetik bir görüntü.
● Az da olsa her aygıt bir gürültü üretecektir, daha sessiz bir ortam.
● Daha az ısıtma/soğutma yükü.
Kısaca birim fiyatı değerlendirmek yerine projelerin alternatif maliyetlerinin toplam olarak değerlendirilmesi önerilmektedir.


Kaynak: Işık Hayattır - Lamp 83 yayınları.