Işık kaynaklarının renksel özellikleri iki temel değişkene bağlı olarak tanımlanır. Bunlar; ışık kaynağının renksel geriverimi ve renk sıcaklığıdır. Renksel geriverim ve renk sıcaklığı açısından ideal olarak gösterilen günışığı bile, yılın gününe, günün saatine, atmosferi oluşturan bileşenlerin kompozisyonuna, bulutluluk oranı ve bulutların fiziksel özelliklerine, hava kirliliğine, coğrafik ve topografik konuma bağlı olarak değişim göstermektedir.
Buna rağmen, özellikle renksel geriverim ölçütlerinin belirlenmesinde günışığı spektrumu referans alınmaktadır. Dolayısıyla, bir yapma ışık kaynağının renksel geriverimi, o ışık kaynağının spektral özelliklerinin günışığı spektrumuna yakınlığı ve benzerliği derecesinde belirlenebilmektedir. Daha basit bir anlatımla, bir yapma ışık kaynağının spektrumu, günışığı spektrumuna ne kadar yakınsa, tüm renkler günışığı altında algılandığı gibi görülebiliyorsa, o kaynağın renksel geriverimi o derece yüksek olacaktır. Kimi ışık kaynakları sadece tek dalga uzunluğunda ışık yaydığı için, bu kaynaktan ışık alan tüm nesneler o rengin tonlarında renklerde görünürler. Sarı renkte ışık yayan alçak basınçlı sodyum buharlı lambalar bu açıdan karakteristik bir örnektir. Dolayısıyla, bu gibi lambaların renksel geriveriminden söz etmek olanaksızdır.
Görsel konfor açısından, renklerin özgün halleriyle, günışığındaki renkleriyle görülmesinin hedeflendiği aydınlatma sistemlerinde kullanılacak yapma ışık kaynaklarının renksel geriverim özellikleri özel bir önem taşımaktadır.
Işık kaynaklarının renksel özelliklerini tanımlayan diğer değişken de renk sıcaklığıdır. Bir kaynağın renk sıcaklığı Kelvin (K) ile belirtilir.Nasıl ki siyah bir cisime ısı enerjisi verildiğinde önce ısınmaya başlayacak ve sıcaklığı belirli bir düzeye ulaştığında önce kızılımsı, daha sonra sarımsı, sarı, sarı beyaz, beyaz ve sonunda mavi beyaz bir ışık yayacaktır; işte bunun gibi, özellikle ısısal yoldan ışık üreten kaynaklar, örneğin, akkor telli lamba için belirlenebilen renk sıcaklıkları, ışıl yoldan ışık üreten kaynaklar için referans alınarak belirlenebilmektedir. Renk sıcaklıkları;
● 3300 K den küçük : sıcak renkler
● 3300 K – 5300 K arası: ılık renkler
● 5300 K den büyük : soğuk renkler
olarak sınıflandırılmaktadır. Işık kaynaklarının renk sıcaklıkları, mekanda yaratılmak istenen ambiyansa, tasarım konseptine, mekanın işlevine, mekandaki diğer ögelerin renksel özelliklerine ve kullanıcının özel isteklerine bağlı olarak belirlenebilmektedir.
Kaynak: Aydınlatmanın Temel Kavramları - Prof. Dr. Mehmet Şener Küçükdoğu - Lamp 83 yayınları.